Bạn biết Power BI.

Bạn viết được DAX.

Dashboard của bạn nhìn rất ổn.

Nhưng cứ hễ đứng trước lãnh đạo là bạn lại nghe những câu này:

👉 “Rồi sao nữa?”

👉 “Insight ở đâu?”

👉 “Vậy chúng ta nên quyết gì?”

Nếu bạn gặp tình huống này, mình nói thẳng:

Vấn đề không nằm ở tool.

Vấn đề nằm ở “vai trò” bạn đang chơi trong cuộc họp.

Bạn đang được nhìn như một Report Maker.

Trong khi doanh nghiệp cần một Decision Enabler.

1️⃣ Cái bẫy lớn nhất: đồng nhất “biết tool” với “tạo được insight”

Rất nhiều người học data tin rằng:

Giỏi Power BI = có giá trị trong quyết định.

Nhưng thực tế thì ngược lại:

Tool chỉ giúp bạn hiển thị suy nghĩ.

Insight mới là thứ thay đổi hành động.

Power BI có thể biến dữ liệu từ nhiều nguồn thành “insights” và chia sẻ cho người khác… nhưng “insight” ở đây không tự nhiên mà có. Nó phải được dẫn dắt bằng tư duy phân tích + cách kể chuyện dữ liệu.

2️⃣ Report Maker nhìn quá khứ. Decision Enabler nhìn về phía trước.

Phần lớn báo cáo hiện nay chỉ trả lời:

• Chuyện gì đã xảy ra?

• Tăng hay giảm bao nhiêu?

• Chỗ nào đỏ thì tô đỏ?

Đó là hindsight (nhìn lại).

Trong khi lãnh đạo thật sự cần:

• Rủi ro nào đang hình thành?

• Đòn bẩy nào tác động mạnh nhất?

• Nếu chỉ được chọn một hành động tuần này, nên chọn gì?

Decision Enabler là người:

→ Dùng dữ liệu để giảm độ mơ hồ

→ Thu hẹp lựa chọn

→ Giúp lãnh đạo quyết nhanh - quyết đúng

Nếu chỉ được chọn một hành động, nên làm gì?

3️⃣ Phân tích ngẫu hứng không tạo ra quyết định

Một sai lầm phổ biến: Mở dữ liệu ra rồi phân tích tới đâu hay tới đó.

Cách làm này khiến bạn:

• Làm rất nhiều

• Nhưng không biết cái nào quan trọng

Người tạo ra actionable insight không bắt đầu từ dữ liệu.

Họ bắt đầu từ quyết định cần hỗ trợ, rồi mới dùng dữ liệu để dẫn đường.

Và đây là lý do các kỹ thuật Business Tree quan trọng:

Không phải để “làm học thuật”, mà để xác định đâu là thứ đáng phân tích, đâu là thứ nên bỏ qua.

4️⃣ Sai lầm chí mạng: trình bày hành trình phân tích thay vì insight cuối

Trong quá trình làm việc, bạn có thể:

• Thử 20 giả thuyết

• Loại bỏ 18 hướng sai

Điều đó là bình thường.

Nhưng Decision Enabler không mang 20 giả thuyết lên cho sếp.

Họ chỉ mang lên:

• 1-2 insight cốt lõi

• 1-2 hành động đề xuất

Và rủi ro nếu không hành động

Vì lãnh đạo không mua “nỗ lực phân tích”.

Họ mua sự rõ ràng để ra quyết định.

5️⃣ Khác biệt thật sự: bạn tạo ra báo cáo hay giảm độ do dự?

Giá trị của người làm data không nằm ở số dashboard.

Nó nằm ở:

- Quyết định nào được đưa ra nhanh hơn

- Rủi ro nào được tránh

- Cơ hội nào được nắm bắt kịp thời

Khi dữ liệu chưa dẫn tới hành động, bạn vẫn đang ở vai trò Report Maker - dù kỹ thuật có tốt đến đâu.

Kết

Thoát khỏi vai trò “người làm báo cáo” không phải bằng cách học thêm tool, mà bằng cách trở thành người tạo ra actionable insight để ra quyết định.

Điều đó đòi hỏi:

- Tư duy phân tích có cấu trúc

- Biết đặt câu hỏi đúng cho decision-maker

- Biết chắt lọc insight thay vì phô diễn dữ liệu

Tại Mastering Data Analytics, chương trình Business Intelligence được thiết kế:

Không đào tạo “người vẽ dashboard” mà đào tạo người dùng dữ liệu để giúp tổ chức ra quyết định tốt hơn.

Doanh nghiệp bạn đang đứng ở đâu trên hành trình Report Maker → Decision Enabler?

🔔+170.000 người đăng ký theo dõi chúng tôi trên các nền tảng: https://mastering-da.kit.com/

📌Thúc đẩy doanh nghiệp Việt đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu qua chương trình đào tạo Analytics Top 1 Việt Nam từ 2020 @ Zalo: 0961 48 66 48 & https://mastering-da.com/business-intelligence-program/

Nay đã có thêm chương trình Finance Analytics: https://www.mastering-da.com/finance-analytics-program

#PhuongThaoAnalytics #AI #Analytics #DataDriven #MasteringDataAnalytics

Until next time, keep turning data into decisions!